Labele Uza Covid-19 Sai Razaun Adia Eleisaun Prezidensial

DILI, STLNEWS.co – Reprezentante povu iha uma fukun Parlamentu Nasional (PN), husu ba politiku sira atu labele uza razaun Covid-19 neebe mundu enfrenta liu – liu Timor Leste, nunee adia fali eleisaun prezidensial iha tinan 2022.  

Deputada Bankada CNRT, Bendita Magno hatete, Bankada CNRT preokupa liga ba situasaun politika iha rai laran, liu – liu iha loron 16 fulan Agostu 2021, Prezidente Parlamentu Nasional, Aniceto Guterres iha ninia diskursu tomada de posse ba Prezidente foun ba Komisaun Nasional Eleisaun (CNE – sigla portugues), foti referensia katak nasaun barak mak adia sira nia eleisaun tanba pandemia Covid-19.

“Ami husu ba politiku sira labele uza razaun Covid-19 atu adia eleisaun prezidensial iha tinan 2022, se lae mak intensaun atu adia eleisaun nee sei viola liutan Konstituisaun Republika. Bankada CNRT husu ba politiku sira neebe haree ba asuntu Covid-19 atu labele politiza moras ida nee, hodi halo rahun liutan ita nia estadu neebe ita harii ho povu besik rihun atus tolu nia ruin no ran,” dehan Deputada nia liu husi deklarasaun politika CNRT, iha PN, Tersa (24/08/2021).

Nia dehan, kada loron asiste dezenvolvimentu no evolusaun Covid-19 iha rai laran neebe haree momos hela katak, grafiku estatistika Covid-19 nian laiha mudansa dezde fulan Marsu 2020.  Tanba dadus estatistika kontinua hatudu katak taxa rekuperasaun husi infesaun Covid-19 mantein ho numeru 99.7%,  enkuantu taxa obitu nian para iha numeru 0.3% katak,  nivel perigu ka ameasa husi Covid-19 labele sai sasukat ida atu adia ka suspende eleisaun nasional sira neebe sei mai.

Nia afirma, nasaun seluk hanesan India neebe taxa mortalidade aas liu ho variante oin – oin husi Covid-19 nian, inklui variante Delta, governu halao eleisaun tuir kalendariu neebe iha tiha ona, inklui nasaun Japaun, Polónia, Malázia, no nasaun 120 sira seluk.

Tanba nee, Bankada CNRT dala ida tan afirma nia pozisaun katak, husu ba politiku sira, liu – liu hirak neebe oras nee kaer hela ukun atu labele uza razaun Covid-19 hodi intervein iha kalendariu eleisaun nian.

Nia akresenta, tanba PPN Aniceto Guterres fo sai deit mak informasaun konaba nasaun besik 80 neebe adia sira nia eleisaun hodi sai referensia, maibe subar tiha faktu seluk katak iha nasaun 128 mak selebra eleisaun iha periodu pandemia Covid-19 nian.

Intensaun sira nee hotu hatudu momos katak, deputadu iha ona instrusaun ka orientasaun husi ninia superior atu halo esforsu hodi adia eleisaun nasional iha ita nia rai doben Timor-Leste, intensaun sira nee grave no fo ameasa boot ba ita nia demokrasia neebe sei nurak hela.

Hahu kedas iha 2017, Timor-Leste nuudar Estadu Direitu Demokratiku hakiduk fali ba kotuk tanba violasaun grave barak neebe politiku sira halo hasoru Konstituisaun Republika, neebe sai mata dalan ba konstrusaun estadu no konsolidasaun ba Estadu Direitu Demokratiku nian.

Bankada CNRT antisipadamente kondena intensaun aat sira neebe atu kontinua bei – beik halo violasaun ba Konstituisaun Republika, Bankada CNRT lamenta no kondena politiku sira neebe uza pandemia Covid-19 atu hametin sira nia ukun.

Bankada CNRT fiar katak, dalan atu restaura fali Estadu Direitu Demokratiku neebe naksobu tiha ona, mak tenke asegura eleisaun nasional sira tuir kalendariu neebe iha, nunee labele hanaruk povu nia sofrimentu iha periodu neebe ukun nakonu ho violasaun ba konstituisaun no lei sira.

Tuir kalendariu normal eleisaun nian, mak iha tinan 2022 Timor Leste sei halao eleisaun prezidensial, atu hili Prezidente Republika foun. Kalendariu eleitoral ida nee iha konformidade ho Artigu 75 numeru 2 husi Konstituisaun Republika neebe hakerek katak, Prezidente Republika kaer mandatu to’o tinan liman nia laran no ninia mandatu remata bainhira prezidente foun simu pose.

Bazeia ba Artigu 75 husi Konstituisaun Republika ida nee, mak estadu iha obrigasaun konstitusional atu halo eleisaun iha tinan 2022, atu hili fali Prezidente Republika foun hodi troka Prezidente atual neebe nia mandatu sei remata iha 20 Maiu 2022.

Nunee mos, Prezidente Parlamentu Nasional (PPN), Aniceto Longuinhos Guterres Lopes, hatete, husu ba politiku sira tenke ser mai ho honestu ba povu no nasaun ida nee, para labele maling teriak maling ka lempar batu sembunyi tangan. “Tanba nee hau ezije ita tenke honestu perante o povu para egarante a nasacão,” tenik PPN, Aniceto.*

Reportajen: Domingas Soares

Editor: Ekipa STL

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

NEWS UPDATE

KM Aprova Dekretu Lei Apoiu Nesesidade Baziku Ba Funsionariu Publiku

DILI , STLNEWS.co – Konsellu Ministru (KM) halao sorumutu iha Palasiu Governu aprova ona projetu dekretu-lei, atu kria subsidiu mensal ai-han nian ba funsionariu...

MAE Fo Pose Ba Prezidente Autoridade Munisipiu Dili

DILI, STLNEWS.co – Governu liu husi Ministeriu Administrasaun Estatal (MAE), fo pose ba Prezidente Autoridade Munisipiu Dili foun. Ministru Administrasaun Estatal (MAE) Miguel Pereira de...

Update Covid-19 TL 20 Setembru: Kazu Positivu 25, Rekuperadu 127 & Obitu 1

DILI, STLNEWS.co – Sentru Integradu Jestaun Krize (SIJK) ohin relata kazu positivu iha ema nain 25, rekuperadu 127 no obitu nain 1. "Kazu detetadu foun neebe...
%d bloggers like this: