Tinan 20 KDRT, Carmelita: Implementasaun Seidauk Masimu

Deputada Bankada CNRT, Carmelita Moniz. (Foto: STL/Guilhermina Franco)

DILI, STLNEWS.co – Reprezentante povu iha uma fukun Parlamentu Nasioal (PN) hatoo parabens ba tinan 20 Konstituisaun da Republika Demoratika Timor-Leste (KRDTL), maibe bankada CNRT haree seidauk implementa masimu ba KRDTL nee.

Kongratulasaun nee hatoo husi deputada Bankada CNRT, Carmelita Moniz katak, hanesan deputada no mos nuudar saidadaun Timor oan ida, hakarak fo parabens ba asembleia konstituente sira, neebe aprova Konstituisaun Republika Demokratika Timor-Leste hodi deside Timor-Leste (TL) nudar pais demokratiku, pais de direitu demokratiku.

“Hau nia parabens ba sira hotu neebe aprova KRDTL. So ke dentru ita nia implementasaun durante tinan 20, iha obstakulu balu ita hasoru, tanba konstituisaun nee fo fleksibilidade ba ema hotu atu halo interpretasaun tuir ida-idak nia hanoin, i aat liu tan tuir ida-idak nia hakarak. Neebe durante tinan 20, ita haree implementasaun KRDTL diak, maibe seidauk masimu”, katak Carmelita ba jornalista, iha PN, Dili, Sesta (19/03/2021) iha PN.

Nia dehan, iha artigu balu presiza duni atu halo alterasaun, hodi akresenta tan liafuan balu, atu nunee ema bele interpreta tuir dalan loos, i tuir nia asembleia konstutuente sira nia hanoin iha momentu neeba.

Maibe atu hatete katak Timor agora iha faze rekonstrusaun estadu neebe sei hasoru obstakulu sira neebe sei bele simu oituan, maibe importante mak obstakulu interpretasaun KRTL nee labele fo impaktu ba vida nasaun no mos moris povu.

Enkuantu atu halo alterasaun ba KRDTL nee tuir KDTL nee rasik katak depois de implementa tinan 6, bele halo ona revizaun, so ke too agora seidauk halo revizaun tanba iha konstituisaun mos iha kriteria balu neebe fo kompetensia atu halo revizaun, i rekezitus nee mos laos fasil, tanba rekezitus nee presiza tebes konsensus partidu politiku sira neebe hetan asentu parlamentar atu hodi halo revizaun ka altersaun.

“Haree ba interpretasaun durante nee mak dalaruma halo impaktu ba vida nasaun no povu nia moris, tanba ida-dak halo tuir nia interese no hakarak, nee publiku bele haree, tanba fo fleksibilidade ba interpretasaun nee mak dalaruma mos fo impaktu ba dezenvolvimentu iha nasaun”, dehan nia.

Nia esklarese, atu interpretasaun lo-loos ba artigu sira nee so ema nain 88 neebe asembleia konstituente nee mak tenke esplika lo-loos filosofia saida mak hanoin husi artigu nee.

Tuir nia, nuudar bankada CNRT haree katak, durante nee iha violasaun ba KRDTL, nee pozisaun CNRT, maibe iha parte seluk mos hatete katak la viola, tanba nee mak dehan fleksibilidade ba interpretasaun KRDTL tau em kestaun iha nia implementasaun, tanba A, B no C interpreta lahanesan.

Tuir nia, konaba violasaun grave nee iha sa artigu nee, publiku mos durante nee akompana hela konaba diskusaun no implementasaun haree iha artigu ida neebe mak sai polemika ba interpretasaun ba iha KRDTL rasik.

Nunee mos portavos PN atual Sekretaria Meza PN, Lidia Norberta hatete, iha konferensia lider bankada koalia konaba atu halo komemorasaun ba tinan 20 KRDTL, ida nee tuir los iha dia 22 agora sei iha lansamentu no komemorasaun. Maibe tanba ho komfinamentu obrigatoriu, entaun sei lahalo lansamentu no komemorasaun, neebe PPN sei halao deit anunsia konaba komemorasaun KRDTL.*

Reportajen: Guilhermina Franco/Domingas Soares
Editor: Ekipa STL

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here