ANPM Atualiza Progresu Bayu Undang Ba PR Horta

DILI, STLNEWS.co – Autoridade Nasional Petroliu i Minerai (ANPM) atualiza servisu neebe halao ona, liga ho Bayu Undang ba iha Prezidente Republika (PR) Jose Ramos Horta.

Bainhira remata hasoru malu, Prezidente ANPM Florentino Mateus Ferreira ba jornalista iha palasiu Prezidente Bairu Pite Segunda lokraik (15/05/2023) hatete, ohin sira mai atualiza servisu Bayu Undang ba Iha Xefi Estadu.

“Enkontru ho Prezidente Republika, ami husi ANPM mai atu fo atualizasaun konaba servisu sira neebe lao ona ligadu ho Bayu Undang nia progresu sira neebe iha, ida nee mak atu hatoo ba Xefi Estadu. Ita hotu hatene katak, hanesan país ita iha depedensia boot ba iha ita nia kampu mina rai sira, ita iha kampu ida deit neste momentu. Purtantu ida nee mak ami mai atualiza servisu ligadu ho kampu ida nee, nomos servisu sira seluk neebe iha konaba kampu sira seluk neebe ita atinje ona, atividade sira neebe iha futuru sei halao ho kampu sira seluk, planu ba Bayu Undang futuru, liu-liu ho projetu kapturasaun no armajenamentu ba karbonu,” katak nia.

Prezidente ANPM hatutan, ema hotu akompanha iha tinan hirak nia laran, ANPM konsege halo liga ho kampu sira lubuk ida neebe iha, produs husi kampu rua de’it, maibe iha tinan 18 nia laran, no tinan 2 nia laran konsege hetan ba kontratu foun.

“Pela primeiravez ita iha projetu 7 too 8 mak ita sei esplora iha rai maran Timor Leste nian, laos deit iha Suai, Ainaro ho Manufahi, maibe sei iha projetu sira seluk tan, hanesan iha Vikeke, Manatutu, Lautem, Baukau, Bobonaro, nomos projetu sira seluk neebe ita sei esplora iha rai maran, signifika sei bele mos fo esperansa ba ita, no fo oportunidade ba Timor oan sira liu-liu parte empregu nian, emprezáriu Timor oan bele partisipa iha industria petrolifera, ida nee mak ita haree,” katak nia.

Nia hatuta, depois iha tasi laran mos iha kampu balun tan, apezar kampu Greater Sunrise, iha kampu foun neebe sei mos asina kontratu, fiar katak ho kampu foun sira nee bele tau hamutuk, neste momentu bele dehan iha projétu 7 too 8 mos iha tasi laran neebe tau hamutuk rai maran nian iha 14 too 16 projetu.

Nee bele fo esperansa ba Timor Leste ba oin, oinsa mak bele hetan reseita husi kampu sira nee bele kontribui ba dezenvolvimentu ekonomia, ida nee mak halo.

Nia hatutan, husi mineru nian, ANPM hanesan regulador ba mineru nian, sira konsege loke bloku 49 iha Timor-Leste atu bele fo oportunidade ba investimentu sira husi liur bele mai investe iha bloku sira nee, atu nunee konaba riku soin sira nee maneja osan mean, osan mutin, marmer, maganet no riku soin sira neebe durante nee iha, husi oportunidade ida nee mak loke ona.

“Ami nia ekipa halo ona promosaun balun iha Singapura, semana ida nee halo iha Indonezia, ita fiar katak iha tempu badak ita sei asina tan kontratu ba area konstrusaun, bele fo oportunidade servisu ba Timor oan sira, bele mos haree atu emprezariu Timor oan sira nee bele hola parte mineru nee. Entaun servisu sira nee mak ita halo, atinjimentu sira seluk, negosiasaun Greater Sunrise mos kontinua lao, apezar dezafiu lubuk ida neebe iha ita konsege iha konkordansia ba impostu neebe sei aplika ka rejime fiskal neebe sei aplika ba kampu Greater Sunrise iha futuru,” katak nia.

Nia haktuir tan katak, perfurasaun iha Suai neebe lao, ida nee atinjimentu neebe ANPM halo durante nee, espera katak ho rezultadu teste neebe iha hein nafatin, simu ona rezultadu pre-eliminariu sei sujeta tan ba teste laboratoiu neebe iha.

“Tanba perfurasaun iha Suai nee akontese depois tinan 5 bolu laiha perfurasaun akontese iha rai maran Timor Leste, ita hotu nia dezeju bo’ot atu iha susesu neebe diak, tantu petroleum, minarai, nunee kontinua kontribui ba ita nia dezenvolvimentu ekonomiku país nian, ida nee mak ami kontinua partilha ho Xefi Estadu atu ita haree ba oin,” katak nia.

Iha biban nee, Prezidente Republika José Ramos Horta mos hatete, nia iha interese ba servisu balun neebe iha, no husu ANPM atu kontinua servisu bele atinji buat sira neebe planeadu ona. Tanba ANPM iha dever atu partilha ho Xefi Estadu kualker tempu presiza partilha, tanba ANPM hanesan institutusaun estadu.

(eme)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here