Preokupa Timor Oan Sai Hotu Liur

DILI, STLNEWS.co – Sekretariu Ezekutivu Comunidade dos Países de Língua Portuguesa (CPLP), Zacarias Albano Da Costa preokupa ho Timor oan neebe mak oras nee sai hotu ba rai liur hodi buka moris iha ema nia rai.

Sekretariu Ezekutivu CPLP Zacarias Albano Da Costa hatoo kestaun nee ba jornalista sira, bainhira remata hasoru malu ho Prezidente Republika Jose Ramos Horta iha palasiu prezidente Bairu Pite, Kuarta nee (24/05/2023).

Sekretariu Ezekutivu dehan, nudar Timor oan maibe laos haree deit ba Timor oan, maibe haree ba nasaun 9 iha CPLP, nudar Sekretariu Ezekutivu nia labele koalia konaba problema bilateral kada estadu membru.

“Hau bele fo sai pozisaun neebe konsensual, posizaun neebe nasaun 9 nee hotu hatoo hanesan posizaun ida ke hotu-hotu konkorda, naturalmente hanesan Timor oan hau preokupa tebes ho Timor oan sira neebe sai ba buka moris iha rai liur, iha Irlandia, Portugal ka fatin seluk, nee hau hanoin sira nia direitu i hau preokupa oinsa mak iha CPLP nia laran, Timor oan barak ba Portugal no barak mos ba Brazil nomos CPLP,” dehan Zacarias.

Nia hatutan, oinsa mak CPLP nia laran iha kuadru legal ida iha leis bele proteje mos Timor oan sira neebe ba, nunee mos Brazileiru sira neebe mak hakarak mai Timor mos, ida nee mak koalia konaba mobilidade liberdade de sirkulasaun.

Nunee mos Padre Francisco Soares Fernandes hatutan, ema halai ba rai liur tanba osan no servisu laiha, kuandu servisu iha nee ema ba liur halo saida, ba terus iha neeba halo saida, ema mos hakarak moris ho ema nia familia, ema mos hakarak moris haksolok ho nia familia, tanba sofrementu familia nia todan tebes, Timor labele fo resposta, fatin seluk fo resposta sira halai ba buka servisu iha liur.

“Ita labele fo sala sira, ita tenki husu ba ita nia nai ulun sira no husu mos ba ita nia aan, hau halo saida, laos retorika deit, maibe implementa tau iha asaun, tau iha pratika, laos koalia deit o imi ba servisu iha neeba, iha nee ladiak, se la diak saida mak ita halo para oinsa povu bele dehan diak, ita mos bele dehan diak, Maromak mos bele dehan diak, rai nee mos bele dehan diak, ema seluk mos bele dehan diak, nee presiza nai ulun sira nia sakrifisiu, sai nain ulun sai atan ba povu, servisu ba povu, povu mak ita nia liurai,” katak padre.

Padre hatutan, iha eleisaun nai ulun sira tun hakruuk hotu ba povu, haraik aan ba povu, husu povu fo konfiansa, aat liu tan mak povu fo tiha konfiansa depois abandona tiha konfiansa povu nia tau fali intrese partidaria nia, intrese partikular nia ba fali iha oin, ida nee mak sai problema boot, nee presiza hadia.

“Selae ita nia nasaun depedente deit hanesan nee ita ukun povu nee halo povu sai indepedente povu labele depedente demais ba nasaun, povu tenke sai autor dezenvolvimentu agora se mak fasilita modal ba sira atu sira sai ema indepedente ema neebe sai autor ba dezenvolvimentu, sira nia modal mai husi neebe fo ba sira osan neebe sira nia halo sir abele dezenvolve, povu atu loke kios oan ida mos labele kuitadu dalan ladiak sasan folin sae tanba pajak sae makaas imposto sae makaas hatun imposto,” katak nia.

Bibi atan kreda katolika nee dehan lao laiha imposto bele iha maibe hatun ho saudavel no sustentavel, nee nain ulun sira hatudu ona sira nia responsablidade do amor ba sira nia povu rasik, tanba Maromak fo rai neebe mak ho we matan diak duut matak buras, fo ba nia ema susuwen no waniwen no matak malirin.

“selae ita koalia matak malirin iha ibun maibe ita nia moris nee maran los nasaun nee maran bee matan nee moris mai fo ba hotu hotu maibe nee nalihun iha fatin balun deit fatin balun laiha bee,” katak nia.

Nunee mos Tuir Board Fundasaun Patria Filomena Barros dos Reis hatutan Governu presiza buka dalan rejolve problema Timor oan neebe kada loron kontinua sai ba liur ba buka moris iha ema nia rai nee.

“sira ba tanba nesesidade mak obriga sira ba, laos tanba sira nia hakarak, se ukun nain matan dukur la buka dalan neineik Timor oan joven potensial sai hotu, imi atu ukun se no ema seluk mai aproveita fali,” katak nia.

(eme)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here